Geschreven door: Saskia van Valkenhoef

Als moeder van een groot, levendig gezin weet ik hoe waardevol het is om écht mee te kunnen doen aan familiegebeurtenissen. Toch is dat voor mij, als slechthorende, niet altijd vanzelfsprekend. Vooral ons jaarlijkse sinterklaasfeest – met 6 kinderen, hun partners en inmiddels een kleinkind – is altijd een avond vol snelle grappen, plagerijen en veel plezier. Maar eerlijk gezegd: ik voelde me vaak toeschouwer in plaats van deelnemer. Ik lachte wel mee, maar wist meestal niet waar het over ging. Achteraf vroeg ik mijn man Arjan dan wat er nou zo grappig was, maar hij kon zich dat natuurlijk nooit meer precies herinneren. Dat is logisch, want zo’n avond gaat razendsnel en zit vol onverwachte momenten.

Mijn eerste echte kennismaking met schrijftolken buiten mijn werk was op de Contact- en Informatiedag van de stichting Plots- en Laatdoven. Samen met Arjan ging ik daarheen, vooral omdat we nieuwsgierig waren naar ervaringen van anderen. En door het mooie aanbod van het gratis gebarenwoordenboek, zijn wij gelijk gezinsdonateur geworden. Maar wat mij het meest bijbleef was de lunch, daar zat ineens een schrijftolk aan tafel. In het begin voelde dat wat ongemakkelijk, maar al snel merkte ik hoe prettig het was om gewoon te kunnen lezen wat er gezegd werd, zonder steeds te hoeven raden of niet alles te kunnen volgen. Arjan wende er ook snel aan en vond het fijn dat ik niet hoefde te focussen op elk gesprek. Die ervaring zette mij aan het denken: hoe zou het zijn als ik bij ons sinterklaasfeest een schrijftolk zou inzetten?

Het idee vond ik best spannend om aan onze kinderen voor te leggen. Ik wilde het op een luchtige manier brengen, dus schreef ik een gedicht namens de Sint, waarin ik aankondigde dat de goedheiligman dit jaar zou worden vergezeld door een team schrijftolken. Twee weken voor het feest stuurde ik het gedicht rond. De reacties waren hartverwarmend: iedereen stond er open voor en was nieuwsgierig hoe het zou werken. Op de avond zelf namen de kinderen en hun partners allemaal even plaats bij de schrijftolken, stelden vragen en keken hoe het in z’n werk ging. De tolken namen alle tijd om uit te leggen en voelden de sfeer perfect aan.

Het mooiste moment was toen één van de kinderen een speciaal gedicht had gemaakt voor de schrijftolken, waarmee de avond begon. De tolken pakten het rijm met humor en plezier op, waardoor het ijs meteen gebroken was. Tijdens het feest werd er volop gelachen en als iemand weer eens wat zat te mompelen, riep een ander: “Schrijftolk, zet maar neer: Piet (gebrabbel)!” De tolken werden zo echt onderdeel van ons familiefeest. Zelfs in de verschillende gedichten die werden voorgedragen, werden de tolken benoemd en betrokken bij de grappen. Dat zorgde voor een ontspannen en inclusieve sfeer.

Voor het eerst kon ik alle grappen en grollen volgen en aan het eind van de avond ging iedereen met een goed gevoel naar huis. Mijn gezin was blij dat ik nu alles mee had gekregen en ik heb de rest van het weekend lopen glunderen van napret. Ook bij latere bijeenkomsten, als er weer wordt teruggegrepen op de grappen van sinterklaasavond, kan ik nu eindelijk meedoen en weet ik waar het over gaat. Dat is voor mij een compleet nieuwe ervaring.

Dit sinterklaasfeest was voor mij het leukste in 20 jaar, juist omdat ik volledig kon meedoen. Sinterklaas is ons gezinsritueel, het moment waarop we echt samen zijn. Het voelt ontzettend waardevol om daar nu echt onderdeel van te zijn. Ik kan iedereen die te maken heeft met slechthorendheid – zelf of in de omgeving – aanraden om eens te kijken naar de mogelijkheden van schrijftolken bij familiefeesten. Het maakt zo’n avond niet alleen toegankelijk, maar ook veel leuker voor iedereen.

Volgend jaar vertel ik graag hoe ik het hele jaar heb kunnen aanhaken op de grappen die teruggrijpen op deze bijzondere avond. Want als je eenmaal écht mee kunt doen, blijft de napret nog veel langer hangen.