Plotseling ben je doof en dan? Addy Manneke beschrijft haar ervaringen in haar boek ‘De zon zien in de schaduw’ dat pas is uitgekomen. Dit boek heeft als subtitel ‘De geschiedenis van mijn doofheid.’ Addy – 86 jaar – beschrijft in dit boek hoe ze in 2021 eerst rechts en een jaar later ook links plotsdoof wordt. Plotsdoofheid aan beide oren komt eigenlijk nooit voor, vertelt een KNO-arts haar. Hiermee is de ellende voor Addy nog niet voorbij. Ze gaat ook fantoomgeluiden horen, het begint met het lied ‘Abide with me’ en later ‘Morning has broken’ en ‘Wat de toekomst brenge moge.’ Onafgebroken blijven deze liedjes klinken. In de loop van de maanden krijgt ze een klein beetje van haar gehoor terug.

In het boek verklaart Addy de oorzaken van de fantoomgeluiden. Ze doet ook uit de doeken wat de plotsdoofheid en het fantoomgeluid met haar doet. “Ik zak wat in inactiviteit. … Zo zie ik allerhande programma’s waar ik anders nooit naar kijk. … Ik heb geen trek in eten en val drie kilo af.”
Acceptatie
Addy blijft ernstig slechthorend en begint daarom een zoektocht naar acceptatie. Ze leest tal van zelfhulp- en spirituele boeken. Ze blijft wel kritisch tijdens dit zelfonderzoek. “Zelfreflectie is een goed idee, maar maak het niet te gek, want dan kan het je somber maken.” Addy deelt veel inzichten en technieken over acceptatie en zingeving met de lezer. Een tip brengt ze in ieder geval duidelijk in de praktijk: schrijf het van je af. Dit boek is hiervan het resultaat.
Het onderzoeken of doofheid voordelen heeft, gaat de schrijfster ook niet uit de weg. Doof zijn dwingt haar geduldiger te zijn en maakt van haar een betere luisteraar. Het daagt haar ook uit om assertiever te worden. “Ik leer mijn kans te pakken om deel te nemen aan een gesprek. Dan moet ik voor mezelf durven opkomen, wil ik er niet voor spek en bonen bij zitten.”
Even met rust
Zo blijft het voor Addy (en haar omgeving, vooral haar man) een uitdaging om zo veel mogelijk zaken te ondernemen en te blijven genieten binnen de grenzen van haar gehoor en voor zo ver haar energie het toelaat. “Op een gegeven moment verslapt mijn concentratie en versta ik minder en ga ik denken: ‘Laat ook maar, maar dan moet ik zeggen: ‘Laat me maar even met rust.’ ”
Het boek ‘De zon zien in de schaduw’ kan plotsdoven inzichten geven die helpen bij het leren accepteren van de beperking. Het boek is – in mijn ogen – daarom vooral geschikt voor mensen die pas plotsdoof zijn geworden en op zoek zijn naar herkenning, hulp bij de verwerking en een idee willen hebben van de hulpmiddelen die er zijn.
Net als Addy, sluit ik graag af met haar conclusies:
“We ontdekken pas wie we zijn als we op de proef worden gesteld – Ai Weiwei”
“De dingen die je tegenhouden, zijn ook de dingen die je verder brengen – Arthur Japin”
Ronald Kaijim